Przygotowaniem nauczycieli do zawodu zajmują się uczelnie wyższe i zakłady kształcenia nauczycieli. Poziom wykształcenia i jego zakres w odniesieniu do poszczególnych typów szkół i rodzajów placówek reguluje Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.

Dokształcanie oznacza uzupełnianie lub poszerzanie zdobytego wykształcenia z dziedziny nauczanego przedmiotu, a także z psychologii i pedagogiki. Na system dokształcania  składa się wiele form  - różnego rodzaju studia (w tym podyplomowe), kursy kwalifikacyjne, egzaminy. Realizowane są one przez szkoły wyższe (studia  stacjonarne , wieczorowe  lub zaoczne), jak też placówki doskonalenia nauczycieli .

Doskonalenie zawodowe polega na zdobywaniu nowej wiedzy i umiejętności, ale też ulepszaniu  posiadanych kompetencji. Najczęściej przybiera takie formy jak: samokształcenie, wewnątrzszkolne doskonalenie nauczycieli (wdn), korzystanie z doradztwa metodycznego lub oferty szkoleniowej  proponowanej  przez  szereg ośrodków  edukacyjnych (o zasięgu  centralnym, wojewódzkim, powiatowym oraz gminnym).